Geschreven door Amiad Ilsar, medewerker welzijn Cordaan Zorgcentrum Beth Shalom, Amsterdam.
In de laatst aan ons gepresenteerde nieuwe visie zal de zorg minder centraal gaan staan in de benadering van de bewoners in het verpleeghuis. In de laatste fase van het leven gaan we ons richten op een zo plezierige mogelijke tijd voor onze clienten en zal welzijn een grotere betekenis gaan krijgen.
Artis
Als we deze week met een tweede groep bewoners naar Artis gaan zijn er professionele krachten, vrijwilligers maar ook drie collega’s uit de zorg die deels vrijwillig meegaan op deze dag.
Het is mooi om samen met elkaar iets voor onze bewoners te doen. Het is een heel gepuzzel waar we veel tijd in steken om duidelijk te krijgen wie er mee kan gaan. Voor wie van de bewoners die hun dagen op de pg afdeling doorbrengen is een uitje op een rustige zonnige september dag een plezierige ervaring?
Hoe dan?
Hoe gaan we dat bepalen? Om antwoord op deze vraag te geven hebben we verschillende mogelijkheden. We kunnen het allereerst vragen. Een heel klein deel van de op deze afdeling woonde personen kunnen ons antwoorden op de vraag wilt u mee naar Artis. Wat hebben we voor middel voor de overgrote groep die niet meer kunnen praten of zinnig kunnen antwoorden? Het levensverhaal van iemand misschien? Was iemand een dierenkenner of liefhebber? Ging de persoon in zijn of haar hele leven regelmatig naar dierentuinen. Zo ja dan zal de persoon het vast leuk vinden. Een dergelijke levensgeschiedenis kan een hint zijn om iemand mee te nemen. Maar het is geen garantie. Er zijn veel bewoners in het huis die aangaven ik ben al zo veel keer in mijn leven in Artis geweest, voor mij hoeft het niet meer. Tegelijkertijd is er een andere groep die misschien niet zo vaak naar Artis gingen niets met dieren leken te hebben en nu in deze fase van hun leven graag met ons meegaan.
Een ander criterium zou kunnen zijn of de bewoner zich bewust is van de omgeving. Maar ook hier kunnen we een streep doorzetten. Want iemand die nooit meer een blik om zich heen werpt kan in een andere situatie dit wel doen en andersom is ook mogelijk. Kortom, al met al hebben we voor deze uitstap geen criteria voor bewoners die niet duidelijk zelf kunnen aangeven wat ze willen.
En als ik naar een collega van de zorg ga met de lijst van de deelnemers deze ochtend ontdekken we een verschil van mening over de vraag of iemand plezier kan putten uit de uitstap aanstaande reis naar en wandeling door Artis. Er staan twee bewoners op de lijst die er niets aan hebben beweert ze stellig. Haar mening wordt even later weerlegd door een andere collega, die meegaat. Ik ben een beetje overrompeld en weet ook niet wat ik – als coördinator van dit alles – moet besluiten. Wie gaat er mee?
Verrassen
Dit moment is tekenend voor de zorg aan mensen met dementie het is niet altijd mogelijk van te voren te weten hoe de reacties zullen zijn. Om iemand een plezierige dag te bezorgen moeten we vaak een risico nemen en moeten we ons als begeleiders kunnen laten verrassen.
Anders dan verwacht
De discussie wordt beslecht met een soort compromis; één bewoner gaat mee en de ander niet.
De mevrouw die uiteindelijk meeging en die niets meer zou snappen en in zichzelf gekeerd zou zijn, vond het schitterend. Vele foto’s tonen haar met glimlach recht de camera in kijken met pretogen.
Maar…..
Een mevrouw die we meenamen omdat ze samen met haar broer en zuster kon zijn en door Artis kon rijden in een rolstoel was duidelijk overprikkeld en onrustig. Voor haar en de familie werd de uitstap een vervelende ervaring die veel emoties opriep. De welgemeende geleverde inspanning mevrouw een mooie dag te laten beleven leidde tot een disillusie en dat deed pijn.
Proberen
Al met al zou ik willen afsluiten met de conclusie dat een uitstap voor mensen met vergevorderde dementie een kwestie is van proberen en uitgaan van het positieve.
